Mijn dorpje wat ze stad noemen
Het is met alle werkzaamheden in Zwijndrecht rondom het station dat ik nog weleens een andere route rijd. Ik ben natuurlijk ook een gewoontemens die vaste routes rijd, maar nu word ik met regelmaat gedwongen om erover na te denken hoe ik het best van A naar B kom.
Het geeft ook wel een leuk perspectief als ik denk hoe ik in de jaren zestig moest rijden om van de ene naar de andere kant van Zwijndrecht te komen. Het omrijden nu komt vooral omdat er veel gebouwd en gesloopt wordt. Het leuke is dat ik ook recent weer het blad 'Op eigen terrein' van de VOZ of beter de Unilever tegenkwam bij een bezoek aan SD Guthrie. Dat is nu de naam die veel Zwijndrechters niet zullen kennen, terwijl als je Unilever of VOZ zegt, er direct een lampje gaat branden.
Het is erg leuk om dan te lezen hoe er naar de toekomst wordt geschreven en hoe de geschiedenis van Zwijndrecht er beschreven staat. Een heel Drechtsteden Plan kwam er even in terug en met die kennis was het leuk om tijdens het rondrijden eens te kijken wat ik ervan herkende of wat er gerealiseerd was.
De wijken zoals Oudelands ambacht en Walburg zijn gerealiseerd zoals dat toen beschreven werd maar ook andere opvallende zaken zijn niet gerealiseerd. Toch heeft Zwijndrecht zich wel ontwikkeld zoals toen globaal werd bedacht.
Het mooiste vond ik de wens voor een fietstunnel onder de Oude Maas door, die het niet heeft gehaald.
Ik reed vanwege de omleidingen over de stationsweg die er in de jaren zestig anders uitzag. Nu reed ik richting de dijk vanaf het station en keek naar de plek waar het oude station aldaar heeft gestaan. Het ziet er eigenlijk best mooi uit met de huidige begroeiing, met bomen, idyllisch vind ik het zelfs. Onderweg op die route keek ik goed rond om me weer te herinneren hoe ik dat als kind gekend had.
Eerlijk gezegd lukte dat niet en heb ik toch echt de foto’s nodig om dat oude beeld weer boven te halen. Toch brachten de herinneringen mij wel in hoofdlijnen terug met een veiling en het station op locatie. Terwijl ik doorreed naar de dijk onder het spoor en de brug door zag ik veel gaten waar tal van gebouwen en woningen stonden, een gebied wat nu weer opnieuw ontwikkeld wordt.
In het blad 'Op eigen terrein' van de VOZ/Unilever las ik dat er wel zo'n twaalfhonderd mensen werkten in de fabriek waarvan de helft in Zwijndrecht woonde. Het terrein van nu ziet er van buitenaf nog wel een beetje uit zoals vroeger, maar ik weet dat er veel gebouwen uit de vroege periode van de fabriek, van den Bergh en Jurgens, leeg staan en wachten op een nieuwe bestemming. Deze monumenten die vele harde werkers hebben geherbergd, schrijven een stuk geschiedenis van trotse generaties die met kolen en stoom en hun fysieke arbeid het bedrijf met liefde, bloed, zweet en tranen opgebouwd hebben.
Op de oude foto’s zie je mensen die de noeste arbeid leveren in een fabriek die meteen ook een eigen energiecentrale was en vandaag de dag nog is. In de artikelen die ik met veel plezier zat te lezen stond dan ook hoeveel energie er wel niet opgewekt werd, zelfs soms meer dan in de energiecentrale in Dordrecht destijds. De fabriek leverde soms zoveel energie dat het overschot aan het net terug werd geleverd.
Terwijl ik op de dijk langs het spoor en de fabriek reed, bedacht ik hoe daar in de honderd jaar dat de fabriek er staat mensen naar binnen gingen om zich, middels de prikklok, aan te melden. Ik voelde de vele emoties en hoorde als het ware de vele verhalen van kommer en kwel, maar ook hoop en liefde. De fabriek maakt nog steeds deel uit van de gemeenschap die wij in Zwijndrecht zijn, met internationale verbindingen. Het station, de fabriek, de voormalige veiling allemaal op dat kleine stukje waar het spoor, rijksweg, de rivier die ons verbinden met de wereld, maken ons dat bijzondere stipje op de wereldkaart waar wij nog steeds genoeg te wensen over hebben.
Zolang ik zo kan genieten van dat stukje wereld waar ik rond kan rijden en de mooie verhalen kan vinden door gewoon rond te kijken, en te kunnen mopperen over wat verdwenen is, dan gaat het goed. Dan is dat het hart wat overloopt van een waarde die diep geworteld is.
Ik heb dat plekje in mijn hart, waar mijn ouders woonden, waar met hoop, liefde en kommer en kwel een leven geleefd is en geleefd wordt.
Op ieder plekje waar ik rij zie ik de geschiedenis tot leven komen, Develstein en de hoeve ernaast (nu een sportcomplex), heer oudelands ambacht met boerderijen en molens die alleen op de tekeningen van Jetses herleven, groote lindt, kleine Lindt, Meerdervoort (doormidden gesneden door de A16) of de Langeweg richting Heerjansdam. Het is mijn vlakke land, droog gehouden door de Nederlandse bergen, die we dijken noemen.
Het zijn de werkzaamheden die mij telkens helpen verbeelden naar wat komt en naar wat het was. Ik sta met mijn neus in de wind en houdt de vlag fier overeind. Hier is waar ik geboren ben en waar de spa in de grond altijd haar werk zal doen. Mijn dorpje wat ze een stad noemen.
