Deze week reed ik langs de Roos Flat en moest aan Gerard Baan denken die er woonde. Gerard ken ik uit de jaren zeventig toen ik met cultuur bezig ging houden. Cultuur in Zwijndrecht kende ik alleen vanuit sociëteiten die vanuit de kerk werden georganiseerd maar steeds meer vorm kreeg middels buurt en clubhuiswerk. Met Gerard had ik vaak geanimeerde gesprekken over dat buurt en clubhuiswerk maar ook over de geschiedenis van Zwijndrecht. Het was leuk om hem enthousiast te horen vertellen over Pieter d’Hont maar ook over zijn eigen familie die hier al heel lang woont.
Ik sprak met Gerard ook wel over de vele clubjes en sociëteiten die er in Zwijndrecht waren. Het verschil in leeftijd maakte dat mijn beleving op onderdelen anders was. Toch verschilden we op onderdelen niet zo heel veel. Allebei waren we vrijwilligers met een brede inzet en kenden we de verschillende netwerken. Ik had het met Gerard over 't Swin wat op de Ringdijk zat en wat nogal alternatief was voor de jaren zeventig in Zwijndrecht. Gerard wees mij dan al gauw weer op de plek en de ligging, dit is geen Zwijndrecht Chris maar Meerdervoort, zoals de Heerjansdammers tegenwoordig nog hun plek binnen de gemeente claimen. Maar ‘t Swin was wel een bijzonder cultuurcentrum, gevestigd in villa Aurora met zijn mooie torentjes.
De cultuur in Zwijndrecht kende veel invalshoeken en dito de beleving. Als Gerard daarover ging vertellen dan kwam ik vaak terug met andere voorbeelden waarbij onze beide anekdotes elkaar aanvulden.
Gerard was vooral een praktisch ingesteld persoon,een mens met het hart op de goede plaats. Ook de politiek trok zijn aandacht en samen met Ronald Roël vormde hij jarenlang een mooi duo op de publieke tribune. Ronald was in het culturele Zwijndrecht komen wonen, nou ja, een gat was het qua cultuur, vertelde hij mij weleens. Hij ging voor de Peebossers, de carnavalsvereniging, aan de slag als vrijwilliger en bemoeide zich gaandeweg met de Atos, cultuur Atos, maar ook met het nieuwe theater de Uitstek.
Gerard en Ronald vormden gaandeweg een nieuw duo dat plaatsnam op de publieke tribune van de gemeenteraad. Ze werden al snel het duo Waldorf & Statler genoemd, naar het duo mopperaars uit de Muppetshow. Hun gemopper en commentaar kwam nogal overeen met wat we kenden uit de Muppetshow. Juist hun maatschappelijke betrokkenheid maakte opmerkingen soms bijzonder steekhoudend.
Na het overlijden van Gerard bleef Ronald wel trouwe en gewaardeerde bezoeker van de gemeenteraad. Als presentator van zijn politiek café was dat natuurlijk handig maar maatschappelijk is hij nog steeds van Kunzt, het Noordparkfestival en feitelijk is hij de laatste der mohikanen van de vrienden van de Uitstek. Want het sluiten van het theater waar hij zich zo voor inzette doet hem nog steeds pijn.
Deze week hoorde ik dat hij boos was geworden op de lokale politiek vanwege de behandeling van een stuk waar ook een cultuurhuis ter sprake kwam. De lokale politiek had het vooral over andere zaken dan het cultuurhuis. Om nou te begrijpen wat zijn boosheid was, ik kan me dat wel voorstellen gezien zijn betrokkenheid bij de cultuur, belde ik hem even op.
De stoom uit zijn oren was wel een beetje verdwenen, maar het was duidelijk dat het hem nog dwars zat. Het zijn cultuurbarbaren sprak hij in mijn woorden kort samengevat. Het feit dat niemand oog had voor een nieuwe kans voor een theater stoorde hem , alleen oog voor gratis parkeren zoals dat ook in de poll van het AD stond te lezen mopperde hij. Het verdwijnen van het theater heeft bij hem een litteken achtergelaten, dan ook nog het verdwijnen uit de plannen van een cultuurplein op de oevers en een professioneel theater aldaar bedroeft hem.
Wat is dat toch in Zwijndrecht vraagt hij zich af, aan Ronald en zijn inzet ligt het niet. Toch kan hij goed relativeren maar was het mooi geweest als Gerard er nog even was geweest op de tribune want dan hadden ze er een pracht stuk theater van kunnen maken. Ik vertelde hem dat Pink Floyd ooit bijna opgetreden had in 't Swin, de werkvergunning ontbrak helaas, maar een bijzonder hoogtepunt op de oevers was wel Achnaton van Philip Glass. Dat hebben we dan tenminste wel gehad, aldus Ronald.
Ronald hoopt ooit in zijn leven in Zwijndrecht nog mee te gaan maken dat er een cultuurhuis of een theater komt. Want het theater met een parkeergarage eronder, uit het mandje van Bandel, heeft het niet gehaald maar je moet blijven dromen en de wens uit blijven spreken.
Ronald blijft ondanks zijn tachtig jaar zich inzetten voor de cultuur in Zwijndrecht en dat siert hem. T Swin kende hij niet want dat was voordat hij in Zwijndrecht woonde maar de reuring zoals dat destijds opleverde spreekt hem wel aan. Met het Noordparkfestival zorgt hij samen met de andere vrijwilligers voor wat leven in de brouwerij.
