ZWIJNDRECHT - De gemeenteraad besprak gisterenavond het nieuwe Raadsprogramma 2026–2029. Alle fracties hebben uiteindelijk hun handtekening onder het programma gezet, waarmee Zwijndrecht de komende jaren een breed gedragen koers volgt. Het raadsprogramma bouwt voort op de lijn van de afgelopen periode: de “gouden driehoek” van ruimtelijk investeren, sociaal investeren en financiële stabiliteit. Die driehoek vormt opnieuw het fundament onder de keuzes die nu worden gemaakt.

Zorgvuldig proces met experts 
Het raadsprogramma is niet achter gesloten deuren geschreven. De raad organiseerde twee experttafels, gericht op de thema’s Wonen en Sociale Omgeving. Daarnaast konden organisaties schriftelijke input leveren.

Wonen: fundament voor de toekomst
Wonen vormt het zwaartepunt van het nieuwe raadsprogramma. De raad laat er geen twijfel over bestaan: Zwijndrecht moet groeien om leefbaar en financieel gezond te blijven. De woningvoorraad is al jaren uit balans. Een groot deel van de woningen is betaalbaar of sociaal, wat voordelen heeft gehad, maar ook heeft geleid tot concentratie van kwetsbaarheid in bepaalde buurten. De doorstroming stokt, starters komen moeilijk aan bod en het inwonertal blijft al decennia stabiel, terwijl andere gemeenten wel groeien.

Grote ambitie nieuwbouw
Daarom kiest de raad voor een ambitieuze bouwopgave. In de komende bestuursperiode worden minimaal 1250 nieuwe woningen gebouwd. Daarnaast wordt de planvoorraad uitgebreid met minimaal 1000 woningen, zodat Zwijndrecht ook na 2030 kan blijven bouwen. De focus ligt op woningen die doorstroming op gang brengen: appartementen en levensloopbestendige woningen voor senioren, maar ook aantrekkelijke woningen voor gezinnen. Nieuwe woningen worden eerst beschikbaar gesteld aan inwoners van Zwijndrecht, zodat de lokale woningmarkt daadwerkelijk in beweging komt.

Ontwikkellocaties
Grote ontwikkellocaties zoals de Spoorzone/Walburg, Noordoevers, Ganzenkant en de Munnikensteeg worden de komende jaren verder uitgewerkt. Ook wordt gekeken naar transformatie van bedrijfsruimte naar woningen en naar kansen in het buitengebied. Verdichten kan, maar altijd met oog voor leefkwaliteit.

Sociale huurwoningen: geen groei
Een belangrijk politiek uitgangspunt is dat de sociale huurvoorraad niet verder mag groeien. Zwijndrecht draagt al jarenlang een groot aandeel sociale huur en ziet dat dit in sommige buurten leidt tot concentratie van kwetsbaarheid. De raad wil dat buurten gemengder worden en dat de druk op het sociaal domein afneemt. Daarom wordt ingezet op betere spreiding van sociale huur binnen de gemeente en op afspraken met woningcorporaties over verkoop, herstructurering en kwaliteitsverbetering.

Asielopvang: Zwijndrecht heeft zijn bijdrage geleverd
Het raadsprogramma bevat een duidelijke passage over asielopvang, een thema dat de afgelopen jaren veel impact heeft gehad. Zwijndrecht heeft een grote bijdrage geleverd met het AZC in het voormalige ARA-hotel. Dat contract loopt op 1 april 2027 af en wordt niet verlengd. De raad erkent de wettelijke taak onder de Spreidingswet, maar stelt tegelijkertijd dat Zwijndrecht niet opnieuw voorop kan lopen. 
De boodschap is helder: gemeenten die de afgelopen jaren weinig of niets hebben bijgedragen, zijn nu eerst aan zet.

Zwijndrecht blijft wel Oekraïense vluchtelingen opvangen via de EU-richtlijn tijdelijke bescherming en de tijdelijke wet opvang ontheemden. Daarnaast blijft de gemeente samenwerken binnen de regio voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang, met Dordrecht als centrumgemeente. Ook moet Zwijndrecht voldoen aan een uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens en zorgen voor voldoende woonwagenstandplaatsen.

Per 1 april: geen AZC meer in het ARA-hotel

Sterke wijken door gerichte investeringen
Het raadsprogramma kijkt verder dan stenen alleen. De raad ziet dat in sommige buurten problemen zich opstapelen: armoede, schulden, gezondheidsachterstanden en een eenzijdige woningvoorraad versterken elkaar. Daarom kiest de gemeente voor ongelijk investeren: meer inzet waar de uitdagingen het grootst zijn.

De sociale basis wordt versterkt door te investeren in sport, cultuur, welzijn en ontmoeting. Buurthuizen, sportverenigingen en groene plekken zoals de Kiboehoeve, het Noordpark en het Develpark spelen een belangrijke rol in het dagelijks leven van inwoners. De gemeente wil dat deze plekken behouden blijven en waar mogelijk worden versterkt. Recreatie wordt gezien als een basisvoorziening, niet als luxe. De gemeente zet in dit kader ook 'buurtbloeiers' in. Ze versterken de ruggengraat van kwetsbare wijken door bewonersinitiatieven zichtbaar te maken en te verbinden. Met hun inzet groeit niet alleen de leefbaarheid, maar ook het vertrouwen tussen inwoners

Ook de zorg wordt anders georganiseerd. De groeiende zorgvraag moet worden omgebogen naar preventie en lichte ondersteuning. Professionals, vrijwilligers en inwoners krijgen meer ruimte om oplossingen dichtbij huis te realiseren.

Economische kracht en werkgelegenheid
Naast wonen en sociale opgaven richt het raadsprogramma zich op de economische toekomst van Zwijndrecht. De gemeente wil bedrijventerreinen slimmer benutten, netcongestie aanpakken en de maritieme sector versterken via Pact de Witt. Arbeidsmigratie wordt onderzocht, vooral op het gebied van huisvesting en arbeidsmarktpositie. De raad benadrukt dat economische groei hand in hand moet gaan met inclusie: inwoners moeten kunnen profiteren van nieuwe kansen op werk en ontwikkeling.

Bereikbare en duurzame leefomgeving
Zwijndrecht werkt aan de uitbreiding van het warmtenet, wijkuitvoeringsplannen, meer groen en klimaatadaptatie. Mobiliteit krijgt een nieuwe impuls met aandacht voor OV, fiets, laadinfrastructuur en verkeersveiligheid. De ambitie voor ondertunneling van de A16 en het goederenspoor blijft overeind, omdat deze ingrepen essentieel zijn voor leefbaarheid en veiligheid in de toekomst.

Gezamenlijke koers voor toekomstbestendig Zwijndrecht
Met het raadsprogramma 2026–2029 kiest Zwijndrecht voor een koers die gericht is op groei, balans en regionale samenwerking. Wonen vormt daarbij een belangrijke politieke thema. De raad benadrukt dat alle onderdelen van het programma met elkaar samenhangen. Door duidelijke keuzes te maken, meetbare doelen te formuleren, wil de raad Zwijndrecht bouwt aan een gemeente die sociaal sterk, veilig, leefbaar en toekomstbestendig blijft.

Op de raadsvergadering van 2 juni stelt de gemeenteraad het raadsprogramma vast. 

Raadsprogramma: "De ambitie voor ondertunneling van de A16 en het goederenspoor blijft overeind, omdat deze ingrepen essentieel zijn voor leefbaarheid en veiligheid in de toekomst"