ZWIJNDRECHT - Tijdens de laatste vergadering voor de raadsverkiezingen op 24 februari heeft de Zwijndrechtse gemeenteraad een motie van ABZ, ZPP en VVD aangenomen. Deze motie vraagt om de voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen te schrappen. De motie werd met een kleine meerderheid van 14 stemmen voor en 11 tegen aangenomen, na een stevig en soms scherp debat.
Indiener Fred Loos (ABZ) stelde dat het huidige beleid niet meer aansluit bij de werkelijkheid. Volgens hem is sinds 2017 geen wettelijke verplichting meer om statushouders voorrang te geven bij sociale huurwoningen. Loos verwees naar passages uit het nieuwe regeerakkoord, waarin staat dat de voorrang in sommige gemeenten knelt doordat Nederlanders te lang op een wachtlijst staan.
ABZ, ZPP en VVD willen dat het college actief zoekt naar alternatieve huisvesting, zoals leegstaande kantoren, panden van particuliere verhuurders, containerwoningen of flexwoningen. Zolang statushouders beschikken over een eigen slaapkamer en gedeelde voorzieningen, voldoet de gemeente volgens hen aan de wettelijke taakstelling. Daarnaast moet het college vóór eind 2026 een voorstel indienen om de huisvestingsverordening aan te passen en de voorrang formeel te schrappen.
Meerdere partijen reageerden fel. CU-SGP, GroenLinks, D66, PvdA en CDA waarschuwden dat het schrappen van de voorrang zonder beschikbare alternatieven juridisch en bestuurlijk onverstandig is.
Laurens Kleinjan (ChristenUnie-SGP) wees op het risico dat de provincie ingrijpt als Zwijndrecht de taakstelling niet haalt. Lia Prins (GroenLinks) benadrukte dat het regeerakkoord juist stelt dat voorrang pas kan vervallen als er voldoende flexibele huisvesting is gerealiseerd. Sabine Schipper (D66) plaatste een principieel punt: statushouders zijn volgens hen een kwetsbare groep die niet zonder vangnet kan.
PvdA en CDA verweten ABZ en VVD dat zij inwoners verwachtingen voorspiegelen die niet waargemaakt kunnen worden. CDA sprak van “te vroeg” en waarschuwde dat de motie meer belooft dan juridisch houdbaar is.
Wethouder Robert Kreukniet (VVD) gaf aan dat de gemeente weliswaar niet verplicht is om voorrang te verlenen, maar wél verplicht blijft om statushouders te huisvesten. Zwijndrecht loopt momenteel al achter op de taakstelling, waardoor de provincie extra druk zet. Schrappen van de voorrang kan leiden tot financiële risico’s en mogelijk ingrijpen door de provincie in de vorm van “Besluit tot indeplaatsstelling.”
De wethouder wees erop dat in 2025 ongeveer 7,5% van de vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders ging. Het effect op wachttijden is volgens hem niet exact te bepalen, maar de risico’s van beleidswijziging zijn duidelijk. Het college ontraadde daarom de motie.
Kreukniet: provincie kan ingrijpen
Ondanks de waarschuwingen stemde een meerderheid van de raad in. De motie verplicht het college nu om alternatieve huisvesting te onderzoeken en een voorstel tot wijziging van de huisvestingsverordening voor te bereiden.
