Saturday 25 September 2021

Alles over Zwijndrecht

Het Perenlaantje, wellicht wel het bekendste bomenmonument

Langs monumentale bomen in de Zwijndrechtse Waard

8 december 2020 (door Jan-Willem Schneider)

ZWIJNDRECHTSE WAARD - Volgens het Landelijk Register van Monumentale Bomen tellen Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht acht monumentale bomen. Hiervan staan er zeven in het Waaldorp en een in Zwijndrecht. Qua boomsoorten zijn de bomen te verdelen in lindebomen, perenbomen en witte paardenkastanjes. Verder staan er nog een treures, een honingboom en een bruine beuk aangemerkt als monumentale bomen. 

Het is niet verwonderlijk dat onze regio vrij weinig monumentale bomen telt, want bomen zijn niet zomaar monumentaal. Ze moeten namelijk voldoen aan verschillende criteria: allereerst moeten de bomen minstens tachtig jaar oud zijn en een goede levensverwachting hebben. Ten tweede moet een boom een bijzonder kenmerk hebben; ze moet bijvoorbeeld beeldbepalend zijn, opvallend dik, oud of hoog, of geplant bij een bijzondere gebeurtenis. In onze regio zijn er acht van zulke bomen te vinden.

Hollandse linde in Arboretum
De eerste is een Hollandse linde in Arboretum Munninkenpark, Munnikensteeg/Lindeweg in Zwijndrecht. Volgens het Arboretum is de boom al genoemd in 1291 (gerechtslinde), behorend bij het perceel ''Heerlijkheid van Nederhoven''. De meeste deskundigen stellen echter dat de boom pas geplant is rond 1845. Later in zijn leven is de boom een keer omgevallen, maar intussen is hij opnieuw uitgelopen. In 2003 is de boom geadopteerd door Vereniging Arboretum Munnikenpark.

Dorpsstraat en Kerkstraat
De andere monumentale bomen staan in Hendrik-Ido-Ambacht. Eentje staat aan de voorkant bij Dorpstraat 53 en is een witte paardenkastanje. De boom is vermoedelijk geplant door een particulier rond 1825. Ietsje verder, staat een honingboom die waarschijnlijk geplant is tussen 1830 en 1840. Verderop, aan de Kerkstraat 6, staat een oeroude perenboom, onderdeel van een particuliere boomgaard. Volgens kenners is de boom rond 1885 geplaatst. De volgende monumentale boom staat aan dezelfde Kerkstraat, maar dan in de tuin van nummer 6. Het betreft een witte paardenkastanje, geplant tussen 1850 en 1860.

Perenlaantje
Het bekendste bomenmonument in Hendrik-Ido-Ambacht is waarschijnlijk wel het Perenlaantje. Het berceau is rond 1920 aangelegd door de gebroeders Speelman en herinnert aan de hoogtijdagen van de vele tuinders in het gebied. Met zijn 550 meter is het berceau het langste perenlaantje in Nederland en zelfs in Europa. Het Perenlaantje zal dan ook niet verdwijnen, ondanks de oprukkende woningbouw. Even ten zuiden van het Perenlaantje bevinden zich ook nog twee monumentale bomen die allebei staan aan de Veersedijk 275. Het gaat om een bruine beuk en een treures.

Oudste boom aan Veersedijk 275
De bruine beuk is vermoedelijk geplant tussen 1700 en 1750, wat hem tot de oudste boom in onze regio maakt. Hij staat in de achtertuin van de Nieuwe Plaets en staat als jong boompje op een aquarel van Aert Schouman (1710 - 1792). Hij was een toonaangevend kunstenaar rond het midden van de achtiende eeuw. Niet alleen in zijn werk was de bruine beuk zichtbaar, maar ook op negentiende eeuwse foto's van families die aan de Veersedijk woonden. Datzelfde geldt voor de treures die rond 1885 geplant is in dezelfde tuin. Deze boom is namelijk te zien op enkele prieelfoto's uit 1890. 

Bron: Landelijk Register Monumentale Bomen

Zie ook:

Deel dit bericht met je vrienden!