DRECHTSTREEK - De overdag schaakclub de Klockelaer in Dordrecht - met ook schakers uit Zwijndrecht en Hendrik Ido Ambacht op de ledenlijst - opent het nieuwe seizoen op donderdag 11 september vanaf half tien. Dat wordt weer gedaan met de traditionele schaaksimultaan, die ditmaal de Buddingh' simultaan wordt genoemd.
Schaakpromotor Hans Berrevoets is de schaker, die het opneemt tegen minstens twintig leden van de overdagclub. Hij deed het voor de eerste keer in 2009. Er is dus veel herkenning tussen de simultaan gever en de deelnemers uit Dordrecht en ommelanden.
De donderdag is overigens al tientallen jaren de denksportdag: De dammers hadden de donderdagmiddag in de Klockelaer. Het dienstencentrum staat in deze traditie vanaf juni 1974. Ing. Okkerse, directeur bij de gemeente Dordrecht, had de naam bedacht. Opbouwwerker Rick van Spaandonk - die in 2023 overleed - zette de denkende activiteiten achter het bord in beweging aan de Tak van Poortvlietstraat 1.
Gezellig
,,De simultaan is een uitstekende activiteit om eens mensen uit te nodigen om gewoon eens langs te komen bij de club aan de Tak van Poortvlietstraat in de wijk Crabbehof. Het is allereerst een informele kennismaking. Ik ben vijftien jaar geleden zo ook binnen gelopen en nooit meer weggegaan", zo zegt wedstrijdleider Aart Harms.
* Aart Harms is nu als wedstrijdleider het gezicht van het schaken bij de Klockelaer.
Jan 't Hart
De nestor van de club is oud-brandweerman en muziekliefhebber Jan 't Hart, die in juni in aanwezigheid van burgemeester Nanning Mol op donderdagmorgen in de Klockelaer zijn honderdste verjaardag vierde. Jan schaakt bijna wekelijks en weet zich in de middenmoot goed staande te houden achter het bord.
Schaakclub de Klockelaer heeft ditmaal weloverwogen voor 11 september de simultaan een speciale naam meegegeven: Het wordt de Buddingh' simultaan.
* Schaakliefhebber, Buddingh' kenner Han van Gorkom doet 11 september de eerste zet en laat daarvoor iets uit het werk van schrijver/dichter C.Buddingh' horen.
Tilburg
De Dordtse dichter was een gemotiveerde schaker en speelde jarenlang landelijk voor schaakclub Dordrecht. Daarnaast was hij een graag geziene bezoeker aan toernooien buiten Dordrecht, zoals bij Interpolis in Tilburg. Daar was vaak zijn vriend Constant Orbaan de hoofdarbiter van het internationale schaakevenement.
Buddingh' kenner Han van Gorkum - in het verleden bekend als onderwijsdirecteur van het Da Vinci college - zal de eerste zet doen. Hij is al jarenlang lid van de schaakclub de Willige Dame.
* Kees Buddingh' (1918-1985) was een liefhebber van poezen en schaakliefhebber. Hij schreef gedichten over schaken zoals over zijn partij met internationaal meester Constant Orbaan, die net als Buddingh' als TBC-patient in de jaren veertig van de vorige eeuw kuurde in het sanatorium Zonnegloren bij Soest.
Ereburger
Op 24 november 2025 is het precies veertig jaar geleden dat de ereburger van Dordrecht overleed. Hans Berrevoets - die ook voorzitter is van het Buddingh' genootschap - zal voordat de eerste zetten worden gedaan schaken en Buddingh' met elkaar verbinden samen met Han van Gorkum.
Buddingh' had soms een eigen opvatting over het verlies van een schaakpartij: Hij beschouwde die dan soms als niet gespeeld. Een bekend schaakgedicht gaat over de eerste partij, die Buddingh' zag van de jonge Jan Timman tegen Dordrecht-speler Leo B. Jansen. Timman werd later grootmeester en hoorde bij de wereldtop.
Jansen, de man die samen met zijn leerling Jerry van Rekom, de in alle windstreken bekende opening De Leeuw, het Zwarte Wapen, had bedacht vond dat Buddingh' wel met dichterlijke vrijheid zijn partij had beschreven. Het gedicht zal in elk geval 11 september klinken.
De Buddingh' simultaan zet in Dordrecht ook even al de schijnwerper op weg naar allerlei activiteiten op en rond maandag 24 november: De veertigste sterfdag van de dichter. Daarvoor zorgen ook de andere leden van het genootschap: biograaf Wim Huijser, Bart van Aanholt en Joke Snijder.
Buntsma
Inmiddels bestaat al meer dan veertig jaar de schaakclub voor overdag. In de praktijk biedt het mensen overdag genoeg schaakplezier. Soms levert het de motivatie op om op een schaakclub in de avond te gaan spelen, zoals de Willige Dame of Dordrecht. Het gebeurde zeldzaam dat een kampioen van de Klockelaer en overstapte naar de Willige Dame en clubkampioen werd.
De jeugdkampioen van de stad Dordrecht van 1951: Co Buntsma, was de initiatiefnemer van het succesvolle dagschaak. .Hij zorgde door zijn houding voor een persoonlijke, warme identiteit van het Klockelaer-schaak, waarbij vriendschappelijk onderling contact vanzelfsprekend is. Daarom wordt niet met de klok gespeeld.
* De in 2014 overleden Co Buntsma - in 1951 de eerste Dordtse jeugdschaakkampioen - wordt gezien als de grondlegger van het vriendschappelijke Klockelaer schaak. Hij staat bij Jubal als erelid in de geschiedenisboeken.
Verankerd
Iedereen kende elkaar op de bijzondere club en schaken werd zo echt verankerd als een middel tot sociaal contact elke donderdagochtend vanaf half tien aan de Tak van Poortvlietstraat in Crabbehof..
De senioren Tom van Bokhoven en Gert Zwartjes namen het schaakinitiatief vijftien jaar geleden van Co Buntsma over. Buntsma overleed als grondlegger in 2014.
* Schaakpromotor Tom van Bokhoven krijgt in 2023 de erespeld van schaakclub Dordrecht voor zijn brede inzet voor schaken en promotie.
Website
Van Bokhoven bevorderde jarenlang de (schaak) communicatie via zijn website Tomschaakboeken.nl.. Hij had vaste met volgers tot ver buiten Dordrecht en ook vanuit het buitenland. Tom deed ook wekelijks verslag van de clubochtenden met ook actuele foto's. Ook volgde hij schaakclub de Willige Dame op de voet, die graag van zijn website gebruik maakte. Schaakclub Dordrecht heeft al jarenlang een eigen website en een eigen site in de persoon van Adri Timmermans.
Inmiddels is de website Tomschaakboeken.nl een mooie herinnering geworden. Wim Platje houdt nu op de website van zijn club de Willige Dame de wekelijkse uitslagen bij.
* Wethouder Piet H. Sleeking (rechts) speelt een erepartij met Tom van Bokhoven, die zich jarenlang onderscheidde met zijn schaak-nieuwssite Tomschaakboeken.nl
Buitenwereld
De club bleek wel mede door de jarenlange presentie en PR van Tom naar de buitenwereld zeer levensvatbaar te blijven. Telkens kwamen nieuwe senioren op donderdagmorgen mee schaken.
Mede-organisator Zwartjes, die ook schaakclub Dordrecht lange tijd als voorzitter diende, had een dienende schaakrol. Om zijn schaakclub Dordrecht weer stabiliteit te bieden, werd hij zelfs voor de tweede keer een periode voorzitter. Zwartjes hechtte ook aan goede contacten met andere schaakclubs.
Hij overleed in 2023. Zwartjes zijn toegevoegde waarde was dat hij een geboren diplomaat en ambassadeur was van het Klockelaer-schaak. (foto Gert Zwartjes in fotoblok na tekst)
Momenteel nemen aan de interne competitie anno 2025 meer dan dertig spelers van alle leeftijden mee.
* Kok Kraaijeveld zorgde voor het open lucht schaak punt op de Grote Markt dat is genoemd naar wijlen Peter van der Laars. Hij zal 11 september in het zonnetje worden gezet (foto Ton Slagboom)
Naast de aandacht voor schaker/dichter Buddingh' is de eerste zet van de simultaan ook een bijzondere moment. Ditmaal zal zo de schijnwerper worden gezet op schaakpromotor Kok Kraaijeveld., wanneer aan zijn bord de simultaan wordt geopend. Kok is de aanjager van het schaken in de centrale Bibliotheek aan de Groenmarkt op de vrijdagmiddag. Daarnaast zette Kok zich met succes in voor een openlucht schaakspel op de Grote Markt bij de Waag. Die plek staat vanaf 2020 bekend als de Peter van der Laars schaakplaats. Het erelid van schaakclub Dordrecht en trouwe speler bij de Klockelaer overleed in juni 2020 net in de toen dat wethouder Piet Sleeking de schaakplaats opende.
Historie
Aart Harms: ,,We zijn een schaakclub waar het om mensen draait. Daarom geven we de historie vanzelfsprekend een plaats. We zijn er ook trots op dat er altijd actieve schakers zijn geweest, die hebben gezorgd dat we elke donderdagmorgen dankbaar en blij kunnen komen schaken. Overigens voor wie denkt, dat het helemaal stil is als achter het schaakbord wordt gedacht; een goed gesprek hoort er altijd bij."
* De in 2023 overleden schaakpromotor en erelid schaakclub Dordrecht, Gert Zwartjes (links) speelt tegen een van de meest trouwe leden van de dagclub Thurai Cletus
Schaaktoekomst
Naast het verleden en heden van de gezellige club telt ook altijd de (schaak) toekomst mee. Daarom is de simultaan gelijk een feestochtend om te zorgen dat telkens nieuwe schakers van het Klockelaer-schaak horen en lezen.
* Foto: Opening door wethouder Piet Sleeking van de Peter van der Laars schaakplaats op Grote Markt naar idee van Kok Kraaijeveld.
