Alles over Zwijndrecht...

Column

De kermis gezelligheid, beleving en de romantiek (vrijdag 20 april 2018)

Afbeelding bij Column: De kermis gezelligheid, beleving en de romantiek

Deze week was er weer de opening van de kermis op het raadhuisplein. Dhr Hinzen is degene die in Zwijndrecht alles regelt op de kermis als exploitant. Ik was voorafgaand aan de opening toevallig aanwezig en raakte met hem in gesprek. Je kan het ook omkeren want hij begon al uit zich zelf te vertellen over wat hem persoonlijk was overkomen. Een bijzonder verhaal over gezondheid met als ondertoon hoe hij door het oog van de naald gekropen was.

Na zijn eigen verhaal kwamen we al snel toe aan de verhalen over de kermis en alles wat er al veranderd was en de kosten en opbrengsten. Maar ook alle soorten attracties. Vooral de verhalen over vroeger waarbij attracties doodsimpel waren maar iedereen het toch wilde zien of beleven waren enorm leuk om te horen.

De Zwijndrechtse kermis heeft op heel veel plekken gestaan. De eerste kermis in Zwijndrecht die ik meemaakte was voor mij een geweldige herinnering. Vlakbij mijn geboortehuis, de Vermeerstraat, was die neergestreken op het Wagenveld en dat was toch wel prachtig.

Als kind weet je niet wat een kermis is en dan staat daar ineens iets waaraan je je ogen uitkijkt. De kermis was zo groot dat deze zelfs op de Rembrandstraat stond. Het zal iets van 1960 geweest zijn maar juist die beleving is mij altijd bijgebleven, aangezien het een positief gevoel gaf., waarvan touwtjestrekkraam voor mij echt de vervulling gaf van iets magisch.

Met mijn ouders ging ik er heen en wat voor hun gesneden koek was met hun eigen leuke verhalen was voor mij een nieuwe wereld. Een pretpark was neergestreken een waarvan ik niet zo veel begreep en met attracties waar ik voor het overgrote deel niet in mocht. De draaimolen was toch wel het mooiste wat er was en geen groter plezier dan rondjes draaien zittend op het paard of in een van de andere voertuigen.

Het was erg spannend maar ook leuk. Veilig weer uitstappen en eigenlijk nog een keer willen maar ook benieuwd zijn naar al dat andere. De kermis van toen herinner ik mij als een kind. Waarvan de attracties als draaimolen of touwtjestrekken in de herinnering bleven.

De eerste keer een touwtje uitzoeken en trekken om met verbazing iets naar boven te zien komen is iets wat mij bijblijft. Jaren heb ik gespeeld met de boten die ik daar won en koesterde daarmee de beleving. De kermis kwam wel terug in Zwijndrecht maar anders en op andere plekken of verdween zelfs even uit Zwijndrecht na een dramatisch ongeluk zoals Hinzen verhaalde.

Later ging ik zelf met de kinderen naar de kermis naar Bakenstein of het Develpark waar zij ook hun ervaringen opdeden met de draaimolen en het touwtjetrekken en al die andere leuke vernieuwde attracties. De kermissen in de regio waren altijd al groter maar het mooist was toch wel de kermis op het Pompenburg in Rotterdam. Ik had daar wel eens van gehoord maar de eerste keer toen ik die ging bezoeken gaf dat echt een wauwgevoel.

Dat was een kermis met veel attracties en eenmaal op het terrein bleef je kramen en attracties tegenkomen. Echt anders dan Zwijndrecht of Dordrecht. Dhr Hinzen vertelde ook over die verschillen en de type attracties. Waar vroeger het meer “handwerk”was worden nu steeds meer draaiende en bewegende attracties neergezet. De waarzegster en vrouw met baard zie je amper meer en de gokmachines zijn er steeds meer gekomen.

Ook zijn de attracties steeds groter geworden. Het ouderwetse spookhuis is geëvolueerd en de cakewalk is stukken beter geworden. De botsauto is het zelfde gebleven rond racen en botsen maar. Voor de kinderen zijn de attracties uitgebreider geworden. Meer kleine achtbaantjes of autoscoteers bv.

De rups die mij als kind nog wel eens angst inboezemde als ik aan de kant stond is er nog steeds. Juist het draaien was niet eng maar die kap die er overheen ging van ik nogal eng als ik stond te kijken. Eenmaal er in viel dat reuze mee. Voor jonge stelletjes was het een mooie plek om elkaar een zoen te geven want kermis en romantiek past in mijn beeld ook heel goed.

Tegenwoordig hebben alle kinderen “handy's”sprak Hinzen. Hij bedoelde de mobieltjes. Ze geven meer geld uit aan die dingen dan aan de kermis. Ze bellen elkaar op terwijl ze vlak bij elkaar staan. Hij vind het maar niks overal waar je komt hebben mensen ze bij zich. In het restaurant zitten ze gauw nog even berichtten te lezen. Iedereen kijkt naar beneden en niet meer omhoog elkaar direct in de ogen.

Praktisch zijn ze wel ten opzichte van vroeger als je elkaar via de vaste lijn moest bereiken. Dat bleek wel toen Hinzen ziek werd en direct voor hulp kon bellen. Vanuit zijn auto werden de hulptroepen gebeld zodat hij met zijn vrouw naar het ziekenhuis konden. Ondanks deze gebeurtenis blijft hij duidelijk een man van de oude stempel die graag verhaalt over de gezelligheid van de kermis zoals ik die ook herken.

Kermis is tegenwoordig minder bijzonder dan uit mijn jeugd. Er zijn ondertussen heel veel attractie parken waar je als het ware op een kermis terrein bent. De entreeprijs is de toegang tot de vele kermis achtige attracties die je er vind. Kermis was een bijzonder fenomeen en is ondertussen verworden tot iets normaals waarbij de aantrekkingskracht blijft maar de beleving en besteding is veranderd.

Toch zag ik bij de opening weer de kinderen met die blik van verwachting in de ogen klaar voor hun ervaring en dat is toch kermis voor mij. Mijn beleving sloot goed aan bij de verhalen van Dhr Hinzen. Ik als kind de bezoeker vol verwondering hij de vanuit de exploitanten familie vol verwachting van de opbrengst. Het is mooi om een kermis te hebben zoals vroeger er ook de circussen waren. De verbeelding die de verwachting oplevert, de romantiek of het dromen van wat er staat te gebeuren.

Een mensenleven is als een mallemolen waarop je een rondje meedraait met de ervaring van een lach en een traan. De kermis heeft dit jaar weer de braderie naast zich die terug is op de Bruïnelaan. Voor de exploitant een kans op omzet en voor de bezoeker weer een goed gevoel van vertrouwd koningsdag vieren. Veel plezier met koningsdag dit jaar.

Chris Moorman

Chris Moorman

Hier vind je de column van Chris Moorman.

Wil je reageren op een van de artikelen?

Stuur hem dan een bericht op chrisjewierook@gmail.com


Chris Moorman

Chris Moorman

Hier vind je de column van Chris Moorman.

Wil je reageren op een van de artikelen?

Stuur hem dan een bericht op chrisjewierook@gmail.com