Alles over Zwijndrecht...

Column

De zon schijnt over Zwijndrechtse monumenten (vrijdag 15 september 2017)

Ik betrap mij vaak zat op mopperen. Ik hou mijzelf dan een spiegel voor en bedenk iets leuks waardoor het mopperen overgaat . In die reflectie kijk ik dan naar de onderwerpen die mij bezig houden of waar ik blij van wordt.

Deze week werd er vorm gegeven aan de monumenten in Zwijndrecht. Ik was druk met de open monumentendag, de watertoren wordt versleuteld maar leuker er zijn twee monumenten bijgekomen waarover ik ook in de columns wel geschreven heb. De Toorts en de Rank zijn benoemd als monumentaal gebouw en beide krijgen een nieuwe functie als woning.

Het plan van de Rank werd al eens op open monumenten dag gepresenteerd maar werd door veel mensen gemist waardoor er op het laatste moment nog veel verzet was tegen de wijze waarop de nieuwbouw vorm gaat krijgen. Bij de Toorts is het nog niet zo ver. Daar moet nog een plan gemaakt worden en kunnen kandidaten zich nog inschrijven. Voor de omgeving Pieter de Hooghstraat en Paulus Potterstraat betekent dat wel dat er projectmatig uitstel komt in de werkzaamheden in hun straat.

Wie in Zwijndrecht op school heeft gezeten zou goed te maken kunnen hebben dat hun school niet meer bestaat. Vele basis- en middelbare scholen zijn gesloopt. Op facebook en schoolbank zie ik foto's voorbij komen met commentaren van hun leuke jaren op die scholen.

Net als bij het programma reünie komen dan die mooie verhalen en de vele namen van de leraren voorbij. Vanmorgen kwam ik een oud mede leerling, Hans, tegen die mij keurig voorrang verleende. Met alle foto's die ik voorbij had zien komen van onze school vond ik dat wel weer gezellig.

Bij het bekijken van de foto's en het lezen van alle commentaren kom ik mijn eigen gemopper tegen. Het is grappig om te zien en ervaren wat het met je doet. Zwijndrecht kent vele stadia van groei waarbij de verwachting van scholieren en het perspectief op het leven telkens anders is.

Zwijndrecht verandert, niet omdat het zonodig zelf wil veranderen maar vooral door haar ligging. Eerst snijd de spoorweg het grondgebied in tweeën om daarna verderf gesplitst te worden door de rijksweg. Van origine reed alle verkeer over de Rotterdamse weg naar het veer en tot de tweede wereldoorlog kwam daar ook de tram. De groei van Zwijndrecht kent veel kanten. Het is een dorp met haar strategische ligging waardoor de groei flink doorzette waar industrie en wonen door elkaar liepen. De dijk was het centrum voor al die activiteiten.

Hoe lang blijft zoiets in stand. Alle die aspecten maken Zwijndrecht tot wat het is. Weinig monumenten, industrie die verandert of verdwijnt. Een zoutziederij, of een inmakerij en zelfs de rijstpellerij verdwijnen. Zo ook de scholen die meebewegen waar zoveel blije momenten de herinnering kleuren.

Voor de oud scholieren van de Rank en de Toorts blijft altijd de optie dat ze naar hun school kunnen terugkeren of zelf in gaan wonen. Hoe zou dat zijn dat je als je terugkomt in het gebouw waar je een diploma hebt behaald en dan op je eigen bank daarover terug kan mijmeren. Voor de mensen die op de huishoudschool hebben gezeten is dat al heel lang een mogelijkheid. De school is natuurlijk geheel verdwenen maar er staan wel appartementen.

Ook op de LTS locatie kan er gewoond worden al is het niet echt op de les-locatie maar op de plek van de gymzaal en kantine. Ook het Walburgcollege is begonnen in Zwijndrecht op verschillende plekken. Waar nu de Lichtkring staat en verderop de Heemraad was de les-locatie, houten gebouwen die gevoelsmatig een ander gevoel opwekken dan stenen gebouwen zoals bijvoorbeeld de Morgenstond op de Rotterdamseweg waar nu een volledig nieuw complex is verrezen.

Het Baken aan het Slagveld is nog een overblijfsel van een kleuterschool terwijl de Wingerd die er naast stond ook bebouwd is met appartementen. De Magrietschool bestaat nog steeds en de Julianaschool. De laatste prijkt zelfs heel mooi naast het gemeentehuis als monument uit de tijd van de groei van Zwijndrecht.

De foto's van het Veerplein met het oude raadhuis daar – met bewaarschool- geven een goede impressie hoe mooi Zwijndrecht er daar uitzag. Hans die ik vanmorgen tegenkwam woonde in de oude Dacostastraat. Hij heeft de vele veranderingen in zijn woonomgeving meegemaakt. De grootste verandering werd ingezet door de aanleg van de tunnel. De mooi opgezette wegen die Meerdervoort verbonden naar de Dacosta straat zijn een daadwerkelijk gemis in het aanzien van Zwijndrecht.

De mooie Koekkoekschool zoals die genoemd werd na de hoofdmeester lag er prachtig bij, het hervormd centrum waar het geklank des konings oefende alles werd teruggebracht tot de proporties van vandaag waarbij het Hart van Meerdervoort, de nieuwe school, weer leven brengt in de wijk. Hans blaast zijn partijtje mee bij het Geklank en de wijk krabbelt langzaam op naar een nieuwe levensfase. Ieder tijdsgewricht heeft zo zijn eigenheid waarin de verschillende generaties tussen hoop en vrees de toekomst in gaan.

De moppergedachte die dan opkomt zet ik af tegen mooie verhalen. Tegen de ontmoeting op de ochtend dat Hans voorbij rijd en we elkaar vriendelijk groeten. Ik kijk naar de mooie dingen die gebleven zijn, groet de mensen die voorbij kwamen en neem mij nog steeds voor dat er gewerkt kan worden naar een mooi Zwijndrecht waar het lekker toeven is en gedroomd kan kan worden van een mooie toekomst door al die mensen die nu de scholen bezoeken.

De zon breekt door de bewolking, de regen is gestopt, de bus rijd voorbij richting Dordrecht, Ja het moet kunnen genieten van de heerlijkheid van de Zwijndrechtse waard, van haar geschiedenis en identiteit. Ik stap op de fiets en rijd nog een rondje en verblijd mijzelf van de rust ruimte en veranderingen.


Andere columns

Chris Moorman ZwijndrechtHier vind je de column van Chris Moorman.

Wil je reageren op een van de artikelen?

Stuur hem dan een bericht op chrisjewierook@gmail.com